G-Sec
Government Bond (G-Sec) hi táwi té-a sawi chuan Sorkarin mipuite leh bank-te hnena pawisà a púkna lehkhá pawimawh a ni.
Sorkar hian kawngpui siam nán te,
damdawi in sak nán te, leh ram hmasawnna hna thawk turin pawisà tam tak a
mamawh áąhĂ®n a. ChĂş pawisĂ chu bank emaw,
mipuite hnĂ©n aáąang emawa a pĂşk hian, a pĂşktute hnĂ©nah "I pawisĂ
hi hetiang zat hian ka pĂşk a, hetiang hunah hian a pung (interest) nen ka pe
let leh ang che" tih intiamna lehkhá a pe a, chu chu Bond chu a
ni.
Zirlaite
tana hriat tur pawimawh pali ka han tárlang ang a:
1. A nihphung (Mechanism):
Pe chhuaktĂş (Issuer): Sorkar (Central Government emaw State Government).
Pung awma dahtĂş (investor): Bank-te, Insurance company-te, leh mipuite.
Interest (Coupon Rate): Sorkarin a pawisĂ pĂşk manah a pung a pe tel áąhĂ®n a, chu chu Coupon Rate an ti.
2. Eng vĂ nga him nge a nih?
Chhà nna. Bond dang (Company bond vel) aiin Government Bond hi a him bik em em a. A chhan chu Sorkar a nih avà ngin pawisà a rul leh ngei dáwntih a chian (Sovereign Guarantee) vang a ni. Pawisà a neih loh pawhin chhiah (tax) a khawn thei a, emaw pawisà a chhuah (print) thei tlat a ni.
3. A hun bi (Tenure): Bond hi hun tiam bituk a awm áąhĂ®n. Kum 1 ái-a tlĂ©m a nih chuan Treasury Bills (T-Bills) an ti a, kum 1 ái-a rei (kum 5, 10, 30) a nih chuan Dated Securities an ti thung.
4. Bank leh Repo Rate nen an inzawmna: A hmaa kan sawi tak Repo Rate nen hetiang hian an inzawm a. Bank-ten RBI hnĂ©nah pawisĂ an pĂşk duh chuan, an hnĂ©nah pawisĂ a awm loh pawhin he Government Bond an lo neihsa hi RBI hnĂ©nah "Dahkham" (Collateral) angin an va pe a. RBI chuan chu Bond chu a lo vawng áąha a, a ai-ah pawisĂ (cash) a pe chhuak ta áąhĂ®n a ni.
A tlángpuiin, G-Sec hi Sorkar tan chuan leiba lakna hmanraw pawimawh a ni a, mipuite leh bank-te tan chuan pawisĂ dah áąhatna (investment) him ber a ni thung.
Aw le, G-Sec pawimawhna pali ka sawi zo ta a. Tûnah chuan G-Sec chi hrang hrang pathumte i han târlang teh ang.
Pakhatna, Treasury Bills (T-Bills): Hun rei lo te (short-term) atána sorkarin pawisĂ a pĂşkna a ni. Ni 91, ni 182, a nih loh leh ni 364 chhung atán chauh a ni áąhĂ®n.
Pahnihna, Dated Securities: Hun rei tak (long-term) atána pawisĂ pĂşkna a ni. Kum 5 aáąanga kum 40 thlengte a ni thei.
Pathumna, State Development Loans (SDLs): Central sorkar ni lo, State sorkar ten sum an mamawh vĂ nga pawisĂ an pĂşkna a ni.
G-Sec hian áąhatna leh a pawi theihna lái a nei a. A hmasĂ in a áąhatnate han sawi hmasa ila.
Pakhatnaah chuan a Himna hi a ni: Sorkar meuh a nih avà ngin i pawisà a bo dáwn lo (Risk-free). Bank ai pawhin a him zawk tlángpui.
Pahnihna-ah chuan a punna mumal tak a awm. A punna zát kha a tirah an sawi lawk vek a, thla ruk danah emaw, kum tin emawin i la thei.
Pathumna-ah chuan Hralh leh theih a ni. I duh hunah stock market-ah i hralh leh thei bawk.
A pawi theina lái te i han tárlang leh ila:
Pakhatna, interest Rate Risk a awm. Market-ah interest rate a sĂ n chuan, i G-Sec hlutna kha a tlahniam ve thei (i hralh leh duh a nih chuan).
Pahnihna, a punna a hniam deuh thei: A him em avà ngin, pawisà -a sumdawnna hlauhawm deuh (shares) ái chuan a punna a tlém zawk tlángpui a ni.
_______________________________

0 Comments