THIL BUL - PI PUTE TI TI

 1. THÌMZÎNG

                       Hmân lái, hriat phâk rual loha hlá-ah pathian pakhat, Khuazingnu an tih chuan lei hi a siam a. A khuh hnâwng tùr leh boruak vawng dài tùrin hnim hring chi tinrêng a siam a, vàn tukverh hawngin lei ro leh hnimte tihnáwng tùrin a tâwk té-in tui a leih baw ṭhin a. Chûng hnim leh thei rahte ei tùr chuan mihring leh rannung chi tinrêng a han siam leh a, chúng lái chuan leiah sual a la awm lo va. Thil nung tinrêng leh mihringte an tawng theiin an inbe thei vek a. Hetih hun lai hi Hindute pawhin an sawi ve a. Satejuk tiin he hun hi an vuah a.

             Hun a lo rei a, mihring leh thil nungte an lo pung zel a, an hlimin an inkàwm tláng dial dial a. Tùmah intina lovin an lêng dial dial a, ei leh bàrah pawh engmah tlákchham an nei lo. Chutia an lo pun zêl chuan mize hrang pui pui pawh an lo chhuak ta a. Kàihruaitu leh hotú bîk deuh, belh tùr leh awptu an mamawh ta a. An zînga mi pakhat hotú anga an en deuh chu lalah an thlang a. Hauhulh lal tiin an ko va. Hauhulh hi Pawi hnam pakhat a ni. A lo thlangtla thui ber an ni a; Sialsûkah khua pawh an siam nghe nghe.

             Zan khat chu chawei khamin chu lal chu a han mu chàwl a, a lo muhil ta a. Thla árkài den zàn tak a ni a, a êng êm êm mai a. Pa-ho chu luhkaah te, naupang leh nula leh tlangválte chu khawlái-ah te pawnto-in an hlim êm êm mai a. Chutia an hlim êm êm lái chuan thla éng chu a lo dul ruih ruih mai a, an en reng lái chuan a lang thei ta lo va. An mangang ta hlê mai a, ri thei tinrêng an tiri a, reiloté hnú-ah chuan thlà chu a lo lang leh ta a, a pumin a lo lang leh ta a, an lâwm êm êm mai a. An hlim tháwmah chuan lal muhil chu a lo harh a, "Eng nge in tih a, a khaw pum in rîk mur mur mai le?" a ti a.

             Upaho chuan, "Thla eng làwmin kan pawnto lui lui mai a, in chhúnga inkhung peih pawh kan awm lo va. Chutia kan hlim êm êm lái chuan thlà khi a dul ruih ruih a, a thim ta vek mai a. Ri thei tinrêng kan tiri a, reiloté hnú-ah tlêm tlémin a lo lang ṭan leh ta a, a pumin a lo êng leh ta a; kan hlim lutuk chu kan sa lê lú ta mai a, i muttui lai pawh kan tiharh ta che a nih hi," an ti a. Lal chuan, "E!, a nih tak chu, ngawi teh u, ka muhil sek emaw ka ti a, mumang ka lo nei a. Thlà khi ka lo lem a, thil ri bung bung ka hria a, ka hlau ta êm êm mai a; tichuan, harsá ti tak chungin ka lo chhâk chhuak leh ta a. Ka kamsîrte hi a na êm êm mai a ni," a ti a. Lal chu an han en nâk chuan a kamsirte chu a lo thi sung mai a. Thlà khi a lem tak tak niin an ring ta a ni.

 

            Chumi hnú lawkah chuan lal chu a thi ta mai a, vànah a kái a, Âwk-ah a chang ta a. A khát táwkin ni leh thla chu a lem ta fo mai a. Ṭum khat chu ni danga a lem aiin a lem rei bîk a. Zîng ni chhuah sàn deuha a lem ṭan chu ni lêngin a lem a, zàn thimin a han nang zui leh nghal a, tùmah an inhmu thei lova, a tawlh sawn hlek apiang chu an inbitum sawk sawk mai a. Hnathawh zái rél thei an awm ta lova, an buai ta mum mum mai a. Vawi lehkhatah inlehna a lo thleng a, an inlet sup sup mai a. Ṭhenkhat chu Záwng-ah an chang a, ṭhenkhat chu Hauhúk-ah an chang a. Nula leh tlangvál lâwm rual hlim êm êm te chu Koro rual-ah te, Vazár rualahte an chang a. Ram kal háw meichher chhi laklawh te chu Dumdé-ah te, Ṭaumeicherchhi-ah te an chang a. Chawngthú hnam chu Záwng-ah, tlangvál inbuan laite chu Savawm-ah, Vángchhe hnam chu Sái-ah, Paite leh Vuité chu Chèpa leh Thehlei-ah, Rálte hnam chu Chepchep-ah, Lal leh Upa rorél lái chu Vakul rual-ah, Thangchhuah pa, puan ṭial leh Diar ṭial khimte chu Sakei-ah an chang a. Mihring ranvulhte pawh ramsá-ah leh savá-ahte an chang ta sup sup mai a. Hei ber hi a ni THÌMZÎNG chu.

 

            An siamtú Khuazîngnú kha a mangang ta a. A thilsiamte thil ṭha lo zâwka an inlet chu pawi a ti êm êm mai a. An inleh zawh hmá-in mihring hnam hrang hrang leh rannung chitinrêng chu nupa zêlin khur thûk takah a khung a, lung lian takin a chhìn a, hei hi CHHÌNLUNG chu a ni. Hemi Thìmzîng chanchina innghat hian alãwm Di-riallova leh Awithangpa pawh hlá-a an intuk vak mai ni.


            Di-riallova chuan -

“Thìm pawh zîng sé,

Awithangpa chu Zâwng mei bùl a chang àwm e,

Diriallova erawh kulva thlehniarah,

Ropui rél rêng rênga ni lèn tùr,” a han ti a.

           

            Awithangpa'n a han chhâng vè a –

Kûlvá thlehniarah i chang rua lo,

I sakhmêlin kawr ngáu hmélchhia a iang e,

Na chhuan ting bel ang a dum zel zul.

Hringmi tih dáwn leh i dum lua e,

Thingzár zawh la, hàudánga nunchan iangin,

Hualréu tuar tuarin i mâwi mang e, ti-in.


___________________________________

Notebook  He notebook hi a tha a lei duh tan hetah hian hmet rawh u 

 ________________________