Mizo chanchina chhim leh hmar indo, kum 1856 aáą­anga 1859-a thleng hi Lalpuithanga (Bengkhuaia pa) leh VĂ»ttaia te inhmuh thiamloh avĂ nga inČ›an a ni a. Lalpuithanga, chhim lam lal chuan Hualtu-a awm Vuta ep turin Sailam aáą­angin Chhiahtlangah a kai a. Chumi hnuah Vanchengah awmhmun a khuar a. Hetih lai hian,  hmar lam lal VĂ»ttaia chuan Hualtu aáą­angin Buanhmunah kĂ i a tum vĂ© mĂŞk bawk a. Buanhmunah báwk khawhin, a hmun chu a luah tak tak hmáin Lalpuithanga chuan a kai khalh hlauh mai a. ChĂş thu chu a hriatin VĂ»ttaia chu a thinrim hle a mai a.  "Duh leh kan inhrawn ang a ni mai," (duh leh kan inep / indo ang a ni mai alĂŁwm) tiin a kái lui a. Lalpuithanga chu duap kai leh huai lo záwkah Č›angin Buanhmun chhuahsanin VanchĂŞngte-ah a insawn leh ta zâwk a ni.

             Lalpuithanga a chhuah tâkah chuan VĂ»ttaia chuan, hla lĂŞrh leh tihelna hla thu thiam taka phuahin, mi ngaihnĂŞpna thu chu thiam tak maiin hlain a phuah el ta a.

"Buanhmun pái ang pawm tawh hnu,

Chêngté-ah lâm ang lêt e,

Lalpuithanglema" tiin.

             Chu chu Lalpuithanga chuan a haw hle a, an boruak pawh nasa takin a chhiat zual phah a. Lalpuithanga chu Chhim lam lal zawng zawngin an áą­an a. Hmar lam lalin VĂ»ttaia an áą­an ve thung a. Ṭumkhat chu Lalpuithanga chuan VĂ»ttaia khuate silai a man sak a, an rawn tlan ngei tur a ni a ti tlat mai a. VĂ»ttaia chuan chhim lama an silai tângte chu lâk ngei a tum ruh hle a. Silaite chu la kir turin mi huaisen Tháwmvunga nen an kal ta a. Lalpuithanga chuan an lo kal dawn tih a lo hre láwk sa a, ‘an lo thlen hunah VĂ»ttaia a hau ang a, a huat chuan vuak thluk mai tur a ni’ a ti a. Zu khĂ wnnaah (zu inkháwmnaah) thingfak an lo áą­hutphah far hlawm mai a. 

            VĂ»ttaia leh Thawmvunga te an lo thlen chuan Lalpuithanga chuan;

"Buanhmun pái ang pawm tawh hnú,

Chêngte-ah lâm ang lét e,

Lalpuithang lema, in ti maw Vût-dul?" a han ti a.

             VĂ»ttaia chu a zam deuh a, "Lalpuithanglema kan ti lo ve, Lalpuithang lènna, kan ti alawm," a han ti a. Chutah zet chuan, Tháwmvunga thin chuan a tuar ta lo a.

            "E e ĂŞ! Ka pu VĂ»t, i zam elo? 'Lalpuithang lènna' kan ti náş˝m le, Lalpuithang lema, a lema lema, kan ti a nih kha. Lalpuithang lema, a lema lema ti rawh u, sa rawh u! Ka lám dâwn e, kei chu káwlhnám nen lo chuan ka lám thiam lo ve," a ti a, káwlhnám nen a lám zui ta mai a. Tháwmvunga huaisenzia chu a thang nasa ta hle a ni. 

            A táwi zâwngin sawi ila, kum 1859-ah Mau tĂ m a lo thleng a. Mipuite an mangangin, ei tĂąr an tlachham nasa a. Chuvang chuan chhim leh hmar indo rápthâk tak pawh chu chhunzawm theih ni loin a tĂ wp zui vè ta a ni.

___________________________________________________