Richard Wurmbrand-a pian leh seilenna chanchin chu hetiang hi a ni: Bucharest, Romania ram khawpui berah March 24, 1909 khan Juda (Jewish) chhungkua aáąanga a lo piang a ni. A unau mipa pali zinga a naupang ber a ni. A pian hnu reilotĂŞah an chhungkuain Istanbul, Turkey ramah an pem phei a. A pa hi sumdawng a ni áąhin. A naupan laiin khawvel hri rapthlak tak (Spanish Flu epidemic) a leng a, chumi chuan a pa a lo laksak ta hlauh mai a. A pa a thih hnu hian an chhungkua chu Romania-ah bawk an lo let leh a ni. A seilen chhoh lai hian chhungkaw rethei tak an nih bakah ram leh khawvel boruak a ralmuang lo hle a. Retheihna leh hrehawmna karah hian naupang táş˝ a nih lai aáąangin "Pathian a awm lo" tiin a ring tlat áąhin a, Pathian ring lo (atheist) nghet tak a lo ni ta a ni.
Zirna: A fingin lehkha a thiam thei hlĂŞ a. A tet lai aáąangin áąawng hrang hrang a thiam zung zung a (a hnuah phei chuan áąawng chi 9 zet a thiam phah a ni). Harsatna tinreng karah sorkar inrelbawlna áąha zawk beiseiin, thuziak lar Karl Marx-a thurin (Marxism/Communism) a lo tui pui ve hle áąhin a. Chumi zir tur chuan Moscow, Russia ram hialah te a han kal a ni. He a naupan lai chanchin leh a seilenna Juda chhungkua, retheihna, Pathian rin lohna, leh Communism a lo atchilh áąhinna zawng zawngte hi a hnua Kristian a lo nih a, Communist sorkar hmaa huaisen taka a din leh theihna tura Pathianin a lo buatsaih lawkna vek a lo ni ta a ni.
Kum 1938-a Kristian a lo nih ták
dĂ n: Richard Wurmbrand-a Kristian a lo nih dan kha a mak khawp mai, Pathian
ruahmanna danglam bik tak a tling a ni. A chhan chu a hma zawng khan Pathian
ring lo (atheist) nghet tak a ni a, Juda thlah a nih bakah sakhua hi a ngaithei
lo hle áąhin. Romania rama tlang khaw te tak te, Wanch (Valea Verdelui) an tih
maiah hian karpenter (áąhingtu) putar pakhat, Christian Wolfkes-a a awm a. He carpenter
putar hi a damlo nasa hle a, a thih hmain Pathian hnenah áąhinlung takin hetiang
hian a lo áąawngáąai áąhin a ni:
"Lalpa, ka thih hmain ka hnenah hian Juda (Jew) pakhat tal rawn hruai la, Chanchin Ṭha ka lo hrilh ve ang hmiang. Isua pawh kha Juda a ni si a," tiin nileng zankhuain a lo áąawngáąai áąhin. Chumi lai vel chuan Richard Wurmbrand-a pawh hi a nupui Sabina nen an innei tawh a, a hriselna a áąhat loh deuh avĂ ngin chumi tlang khaw lamah chuan an va zin/chawl hahdam phei a. Vawi khat chu, an kal kual laiin kha Karpenter putar lo áąawngáąai áąhin nen khan an va intawng ta hlawl mai a! Putar chuan Richard-a chu Juda a ni tih a hriat rual rual khan a áąawngáąaina chhanna a ni tih hriain a lawm kher mai.
Bible Hmasa ber dawn thu: Putar chuan Richard-a chu Bible a pe a. Richard-a chuan a hmain Bible hi vawi tam tak a lo chhiar tawh áąhin a, mahse chhiar chhuah erawh a nei ngai lo. Putar Christian Wolfkes-a, thlarau lama nung leh a hmangaihna avĂ ng khan, Richard-a áąhinlungah chuan he Bible thar hi a nung ta riau mai a ni.
Richard-a chuan hetiang hian a sawi zui: "He Bible ka han chhiar hian, thu mai mai a ni ta lo. Ka áąhinlung takin a chhunga mi zawng zawng hi a tak a ni tih ka hria a, ka mittui a lo tla a, Isua Krista chu ka Lal leh Chhandamtuah ka pawm ta a ni," a ti.
A nupui Sabina-i inpekna ve thung:
Richard-a'n Krista a pawm hnu hian a nupui Sabina hnenah chuan zĂŁm takin a
hrilh a. A chhan chu a nupui pawh kha Juda, Pathian ring lo (atheist) a nih
vang a ni. Mahse, Sabina pawh khan a pasal nun lo danglam ta hlawk leh a
hmangaihna lo nung thar ta lutuk a hmuh khan, rei lo teah amah pawhin Isua
Krista chu a rawn ring ve ta nghal a ni! Kha carpenter putar áąawngáąaina aáąang
khan khawvel pumin a hriat zui tur, Communist sorkar hma pawha tlu ve lo tur
thuhretu huaisen Richard Wurmbrand-a chu a lo piang thar ta a ni.
Richard Wurmbrand (1909–2001) hian Pastor hna a thawk zui ta a. Sorkarin kohhran a khap hnuah pawh thurukin chanchin áąha a hril zui zel a, Russia sipai lo lutte hnenah pawh huaisen takin Pathian thu a hril áąhin.
Tan in hrehawm tawrhna: Kum 1948 khan Communist (Secret Police) ten an man a, hming lem hman tirin khawi hmunah nge a awm tih an thupsak hmak a ni. Kum 14 zet tan inah hian a awm a, sawisakna rapthlak tak (torture) a tuar áąhin. Ṭhinlung leh taksa lam hliam nasa tak a tuar a, mahse a rinna a phatsan ngai lo. Kum 1964 khan Norwegian Mission to the Jews leh Christian khawvel hruaitu dangten dollar 10,000 zet pein an tlan chhuak ta a ni.
A nupui Sabina Wurmbrand sorkarin hrehawm a tuar tir ve dan: Richard Wurmbrand-a Communist sorkarin an man hnu khan, a nupui Sabina Wurmbrand pawhin rin loh leh beisei loh tawp hrehawmna rapthlak tak a tuar ve zui nghal a. Sorkar khán a pasal a phatsan theih nan leh an sorkar duh dan a zawm theih nan nasa takin an sawisa ve áąhin. A pasal Richard-a an man hnu kum 1950 khan, Sabina pawh chu Communist sorkar chuan an man ve ta nge nge a. An fapa pawh enkawltu nei loin a vakvai ta a. In leh lo leh enkawltu nei lo ‘homeless’ a lo ni ta. Kum 3 chhung zet jail-ah an khung a ni. Communist sorkarin an hmelmate hremna tura an siam nna hahthlak lutuk (Danube-Black Sea Canal) hi hmun hrehawm hmingthang tak a ni. Chutah chuan Sabina chu khua a vawh pawhin vur karah te, nileng zankhuain kawng siamna lung thiar leh lai turin an thawhtir áąhin. Hmeichhe tan phei chuan chumi tawrh chu thihna tluk hial a ni. Kum 1953-ah Sabina chu lung in aáąangin a lo chhuak a. Sabina a lo chhuah hnu hian áąhian rintlakte tanpuina nen an fapa Mihai (Micahel tia koh) nen an inhmu leh thei a ni. Mahse, an chhungkaw lu ber Richard-a chu an la hmu ve lo va, thi tawhah an lo ngai hlen hman áąep a. Kum 14 chhung zet thim hnuaiah leh hrehawm tinreng tuara a awm áąhin avĂ ngin Richard Wurmbrand-a a lo chhuah chuan a cher chhe ĂŞm ĂŞm a, a taksaah hliam hnuhma tam tak a awm a. A nupui leh a fapa hmaah a han inlan leh meuh chuan an lo hre hrang thei lawk lo hial a ni.
Richard Wurmbrand-a thusawi (quotes)
tam takte hian khawvel puma rinna dik leh huaisenna chungchangah áąhinlung a
khawih hle áąhin. Hriat hlawh leh langsar zualte chu hetiang hi a ni:
"Kristian pakhat hi an vit nawn an vit nawn thei a, mahse a kutin thihna hriamhrei a hĂąm ve hma chuan amah kha i hneh chuang lo vang." (Rinna avĂ nga tuartute thlarau nun a thih theih lohzia a sawina a ni)
Tan in leh
Hrehawm Tawrhna:
"He khawvelah
hian Thlarau Thianghlim tana tui hna ber chu khawvel tan in thim ber berte hi
an ni fo áąhin." (Hrehawmna karah Pathian a hnaih bikzia a sawina a ni.)
"Mihring hian
an tisa taksa chauh an sawisa thei a, i áąhinlung kha Isua tán i hum tlat chuan
tu mahin an tikhawlo thei lo."
"Kohhran thuruk
(Underground Church) awmzia chu - a puihna diltu hnenah eng mah nei lo angin a
inlan a, mahse khawvel tihausa thei khawpa thuruk hausa tak vawng tlat si hi a
ni."
"Pathian rina
Isua hnung zui tur hian mi 'huaisen' nih a ngai lo, Isua zawk kha kan huaisenna
a ni."
Kha a thusawi huaisen tak avĂ ng khan
in chhung boruak chu a alh nghal hup hup a. Minister of Cults (Sakhaw thila
sorkar hotu ber) chuan a áąhinrim lutuk chu microphone chu a rawn tihtawpsak
(cut) nghal a. Mipui zingah pawh sorkar
hlauhna chu tlanchhiatsan duhtu a awm avĂ ng chuan kut an lo beng hluah hluah a,
boruak a buai nuaih ta a ni.
Rev. Dr. Richard Wurmbrand hian 8th March 1991 khan Mizoram rawn tlawhin inlaichinna pawimawh tak a rawn siam a. Mission for Christ hnuaia Missionary Training Centre (Hermon Veng, Durtlang Leitan, Aizawl) Rev. Dr Lalchungnunga din a rawn hawng a ni. Hawn a nih aáąanga kum khatna 1992-ah missionary batch hmasa ber lakluh an ni bawk. Rev. Dr. Lalchungnunga hi kum 91 mi niin July 7, 2024 (Pathianni) khan a boral a. Durtlang Hermon Venga an hmunpuiah vui liam a ni.
Ringtute hian harsatna an tawk lo a
ni lo. An harsatna aiin Pathian an dah lian a. Mite hriat loh hian nasa takin
an rum ve fo áąhin.
……………………………….
0 Comments